Przyszłość technologii dzieje się szybciej, niż większość z nas zdążyła to sobie uświadomić. Sztuczna inteligencja, biotechnologia i technologie kosmiczne zmieniają świat nie w perspektywie dekad, ale miesięcy; a wraz z nimi zmienia się rynek pracy, edukacja i codzienne życie. Właśnie dlatego powołaliśmy Stowarzyszenie Horyzont Jutra. Naszą ambicją jest wzmacnianie podmiotowości jednostek i społeczności w obliczu tych dynamicznych procesów: chcemy, by nikt nie czuł się zagubiony w nowej rzeczywistości, lecz potrafił z niej świadomie korzystać.
W dziewiętnastym odcinku podcastu „Pytam, bo mnie o kręci” opowiedzieliśmy o tym, jak rozumiemy przyszłość i jakie działania podejmujemy, by pomóc kształtować ją w sposób odpowiedzialny. W rozmowie wystąpiliśmy w trzyosobowym składzie: Grzegorz Piątkowski, Julia Rogoźnicka i Martyna Pondo. Wspólnie przedstawiliśmy cele stowarzyszenia, nasze inicjatywy oraz kierunki, które uważamy za kluczowe dla Krakowa, Małopolski i całej Polski. Ten artykuł rozwija wątki poruszone w rozmowie i stanowi szerszy kontekst dla naszych działań.
Dlaczego powołaliśmy Stowarzyszenie Horyzont Jutra
W dziewiętnastym odcinku podcastu „Pytam, bo mnie o kręci”, nagrywanego w Krzysztofory – Studio Kultury Krakowa, opowiedzieliśmy o powodach powstania Stowarzyszenia Horyzont Jutra i o tym, jak postrzegamy świat szybkich zmian technologicznych. W rozmowie wystąpiliśmy jako reprezentacja stowarzyszenia: Grzegorz Piątkowski, Julia Rogoźnicka oraz Martyna Pondo.
Zmiany w obszarze sztucznej inteligencji, biotechnologii i technologii kosmicznych przyspieszają w takim tempie, że wiele osób gubi orientację. Coraz trudniej zrozumieć, jak odnaleźć się w tej nowej rzeczywistości; dlatego naszym celem jest wzmacnianie podmiotowości jednostek i społeczności.
Trzy filary naszej działalności
Sztuczna inteligencja
AI przenika wszystkie aspekty codzienności. Ułatwia pracę, przyspiesza analizę danych, pojawia się w edukacji i kulturze. Wciąż jednak budzi wiele lęków, dlatego chcemy oswajać społeczeństwo z tym, jak realnie działa.
Biotechnologia
Biotechnologia zmienia medycynę, sposób leczenia chorób i podejście do ludzkiego zdrowia. Niesie jednak także nowe pytania: o etykę, regulacje, bezpieczeństwo. Uważamy, że muszą one być omawiane publicznie.
Technologie kosmiczne
Kosmos nie jest już tylko domeną agencji państwowych. To przestrzeń, która coraz częściej staje się kierunkiem rozwoju firm technologicznych. Chcemy, aby Małopolska także mogła korzystać z tego potencjału.
Kraków i Małopolska jako „Bawaria Polski”
W podcaście podkreśliliśmy, że region Krakowa stoi przed ważnym momentem. Branża usług wspólnych osiągnęła wysoki poziom rozwoju, ale jednocześnie doświadcza pierwszych redukcji etatów z powodu automatyzacji. Uważamy, że teraz jest czas, aby postawić na kompetencje przyszłości i stworzyć warunki do rozwoju nowoczesnych technologii. Małopolska ma predyspozycje, by stać się polską „Bawarią”, czyli silnym centrum innowacji.
Cykl paneli dyskusyjnych
Dlaczego organizujemy panele
Zależy nam na otwartej debacie publicznej. Dlatego stworzyliśmy cykl paneli dyskusyjnych, z których pierwszy odbędzie się 1 grudnia w Aptece Designu. Chcemy, aby panele były miejscem rozmów o najważniejszych wyzwaniach współczesności.
Tematy, które podejmujemy, obejmują między innymi:
• rynek pracy
• social media
• klimat
• depresję i zdrowie psychiczne
• rolę AI w życiu codziennym
Pokolenie Gen Z jako twórcy rozwiązań
Szczególną rolę w tym cyklu przyznajemy młodym ludziom. To generacja, która dorastała w świecie cyfrowym i naturalnie porusza się w jego dynamice. Chcemy, by to właśnie oni wypracowywali rozwiązania na przyszłość.
AI a rynek pracy
Logika strachu a rzeczywistość technologiczna
Podkreśliliśmy w rozmowie, że media często wzmacniają strach przed AI. Wizje masowych zwolnień tworzą atmosferę paniki, która nie sprzyja innowacjom. Naszym zadaniem jest zmiana tej narracji i pokazanie, że AI może być narzędziem współpracy.
Zawody odporne na automatyzację
Rozmawialiśmy również o zawodach, które mają naturalną odporność na automatyzację. Obejmują one między innymi psychologów, specjalistów kreatywnych oraz ekspertów w niszowych dziedzinach. Zawody oparte na relacjach, empatii i rozumieniu ludzi wciąż pozostają poza zasięgiem algorytmów.
Systemowe spojrzenie na przyszłość
Dochód gwarantowany i nowe modele pracy
Automatyzacja będzie zmieniała strukturę rynku pracy. Dlatego mówiliśmy o potrzebie szerszych rozwiązań, na przykład dochodu gwarantowanego lub opodatkowania robotów. To tematy, które będą coraz częściej wracać w debacie publicznej.
Ograniczenia AI
W tym kontekście podkreśliliśmy, że sztuczna inteligencja nie może przejąć pełnej odpowiedzialności za świat, który współtworzy. Jej fundamentalne ograniczenia sprawiają, że człowiek pozostaje niezbędnym elementem każdego procesu decyzyjnego.
Najważniejsze ograniczenia AI to:
• AI nie potrafi ocenić kontekstu.
• AI nie ma etyki.
• AI nie ponosi odpowiedzialności.
Te trzy cechy są kluczowe dla zrozumienia, dlaczego potrzebujemy połączenia człowieka, który nadaje sens i kierunek, z maszyną, która pomaga wykonywać zadania.
Jak sami korzystamy z AI
W podcaście opowiedzieliśmy także o naszym codziennym korzystaniu z narzędzi AI. Używamy ich w nauce, przy tworzeniu notatek, grafiki, muzyki czy tekstów. To narzędzia, które potrafią realnie usprawniać pracę. Jednocześnie zawsze podkreślamy konieczność krytycznego myślenia i świadomości, że wyniki generowane przez AI mogą zawierać nieścisłości. Edukacja, również wśród osób starszych, jest jednym z naszych priorytetów.
Podsumowanie
Nasze wystąpienie w podcaście było okazją do przedstawienia wizji Horyzontu Jutra oraz kierunków naszych działań. Wierzymy, że przyszłość technologii zależy od tego, czy nauczymy się z niej korzystać w sposób odpowiedzialny i świadomy. Chcemy, aby Kraków i Małopolska stały się miejscami, które nie tylko nadążają za zmianami, lecz aktywnie uczestniczą w ich kształtowaniu.
Zapraszamy do odsłuchania odcinka oraz do udziału w naszym cyklu paneli. Przyszłość to nie abstrakcja; tworzymy ją wspólnie każdego dnia.
